Με τον ερχομό του Μάρτη, μικροί και μεγάλοι ανυπομονούν να φορέσουν τα μαρτάκια — τα μικρά αυτά βραχιόλια ή κορδόνια, συνήθως λευκά και κόκκινα, που συμβολίζουν την ανανέωση, την προστασία και τη χαρά της άνοιξης. Αλλά τι είναι πραγματικά τα μαρτάκια και πώς ξεκίνησε αυτή η παράδοση;
Η ιστορία τους χάνεται στα βάθη του χρόνου, σε μια εποχή όπου η φύση και οι άνθρωποι ήταν αλληλένδετοι. Η παράδοση προέρχεται κυρίως από την Ελλάδα και τα Βαλκάνια, και φαίνεται ότι η πρακτική να φορούν κόκκινα και λευκά κορδόνια είχε σκοπό την προστασία από τον ήλιο και τις ασθένειες. Οι άνθρωποι παρατήρησαν ότι ο Μάρτης είναι ένας μεταβατικός μήνας, όπου η άνοιξη αρχίζει να εμφανίζεται αλλά οι ψυχρές μέρες δεν έχουν φύγει ακόμα. Το μαρτάκι, λοιπόν, είχε και προληπτική σημασία: προστάτευε το δέρμα από τον δυνατό ήλιο και κρατούσε μακριά τις ασθένειες και τα κακά πνεύματα.
Τα μαρτάκια συνήθως έχουν δύο χρώματα: κόκκινο και λευκό. Το κόκκινο συμβολίζει τη ζωή, τη χαρά και την υγεία, ενώ το λευκό την καθαρότητα και την αθωότητα. Με τον καιρό, οι άνθρωποι άρχισαν να τα φορούν όχι μόνο για προστασία αλλά και ως σύμβολο της ένταξης στη φύση, της αναγέννησης και της ελπίδας που φέρνει η άνοιξη.
Με τα χρόνια, τα μαρτάκια έχουν μεταμορφωθεί. Από απλά κορδόνια που έδεναν γύρω από τον καρπό ή τον αστράγαλο, έχουν εξελιχθεί σε μικρά κοσμήματα, βραχιόλια και διακοσμητικά αντικείμενα που διακοσμούν ακόμα και τσάντες ή ρούχα. Σήμερα, συχνά συνοδεύονται από μικρές χάντρες ή φιόγκους, αλλά η ουσία τους παραμένει η ίδια: η σύνδεση με τη φύση, η προστασία και η χαρά της εποχής.
Η παράδοση θέλει τα μαρτάκια να φοριούνται από την 1η Μαρτίου, γνωστή και ως Μάρτης, και να αφαιρούνται όταν ο ήλιος αρχίσει να καίει πιο δυνατά, συνήθως όταν ανθίσουν τα πρώτα λουλούδια ή γύρω στις αρχές Απριλίου. Καθ’ όλη τη διάρκεια που φοριούνται, τα μαρτάκια φέρνουν τύχη, υγεία και χαρά, ενώ υπενθυμίζουν σε όλους την ομορφιά της φύσης που ξυπνάει και την ελπίδα που φέρνει η άνοιξη.
Σήμερα, τα μαρτάκια δεν είναι μόνο παράδοση αλλά και ένα μικρό έργο τέχνης, που φτιάχνεται με αγάπη για μικρούς και μεγάλους. Είναι ένας τρόπος να συνδεθούμε με την παράδοση, να θυμηθούμε τα παλιά ήθη και να γιορτάσουμε τον κύκλο της φύσης με χαρά και αισιοδοξία. Φορώντας το μαρτάκι, δεν φορούμε μόνο ένα βραχιόλι· φορούμε μια ιστορία, έναν συμβολισμό και τη χαρά της άνοιξης.
